Hesperian Health Guides
ضمیمۀ ب: مواد کیمیاوی و ملزمۀ معمول
ویکی-سلامتی > رهنمای کارگران برای ایمنی و سلامت > ضمیمۀ ب: مواد کیمیاوی و ملزمۀ معمول
اما همه این مواد کیمیاوی میتوانند صحت شما را متأثر سازند و شما حق دارید در مورد آنها بدانید. چارتهای موجود در این بخش به شما کمک میکند از معلوماتی که درمورد یک مادۀ کیمیاوی میدانید برای شناسائی آن یا کسب معلومات بیشتر در مورد اثرات آن استفاده کنید.
- آنها چی هستند؟ به شما خواهد گفت که چگونه معلوم میشوند، چه بویی دارند یا چه مزۀ دارند.
- آیا با آنها کار میکنید؟ معلوماتی در مورد کاربرد آنها در کارخانجات لباس و پوشاک، کفش یا لوازم الکترونیکی ارائه میدهد.
- چه زمانی با بدن شما به تماس میآید، معلومات میدهد که چگونه یک مادۀ کیمیاوی میتواند به چشمها، جلد، بینی، ریهها، دهن و شکم شما آسیب برساند.
- چه وقت در طول زمان در معرض قرار میگیرید، توضیح میدهد که چگونه این مادۀ کیمیاوی میتواند در دراز مدت به بدن شما آسیب برساند، طورمثال اگر باعث مشکلات صحت جنسی و تولید مثل یا سرطان شود.
![Wgthas appb Page 461-1.png](https://pool.hesperian.org/w/images/thumb/e/e7/Wgthas_appb_Page_461-1.png/220px-Wgthas_appb_Page_461-1.png)
آنها از شما محافظت نمیکنند، چه نوع تجهیزات محافظتی باید بپوشید. یگانه راه حل واقعی برای خطرات کیمیاوی استفاده نکردن از مواد کیمیاوی ایست که میتواند به مردم آسیب برساند، و جایگزین کردن مواد کیمیاوی ایمنتر است. درعین زمان، مهم است که مردم راههایی برای محافظت از خود داشته باشند. اگر در مورد تهویه در فابریکه یا ایستگاه کاری خود نگران هستید، به فصل :17 تهویه مراجعه کنید تا بدانید چگونه تهویۀ خوب میتواند مواد کیمیاوی را از هواد دور سازد. اگر نگران تماس یک مادۀ کیمیاوی با جلد یا چشمان خون هستید، فصل :18تجهیزات حفاظت شخصی را ببینید.
از این چارتها برای صحبت با سایر کارگران در مورد خطرات صحی که تجربه میکنند یا نگران آن هستند، استفاده کنید. چارتها میتوانند به شما کمک کنند تا برای این که در برابر مواد کیمیاوی مورد استفادۀ خود محافظت بهتری داشته باشید و بخواهید بدترین مواد کیمیاوی را ممنوع کرده و از فابریکۀ خود حذف کنید، سازماندهی نمایید.
Contents
مواد کیمیاوی بسیار زیاد، معلومات بسیار کم
تماس با مواد کیمیاوی احتمال بروز مشکلات صحی را افزایش میدهد. بااین حال معلومات بسیار کمی در مورد اینکه چگونه مواد کیمیاوی به افراد آسیب میرسانند وجود دارد، زیرا در مورد آنها به اندازۀ کافی مطالعه نشده است. از حدود 90000 مادۀ کیمیاوی که امروز مورد استفاده اند، فقط اثرات صحی چند هزار آنها مورد مطالعه قرار گرفته است! و اگرچه میدانیم که ضرر مواد کیمیاوی در ترکیب با سایر مواد کیمیاوی بیشتر از ضرر یکی از آنها به تنهایی است، مطالعات کمتری در مورد این که چگونه چندین مادۀ کیمیاوی بر ما تأثیر میگذارند انجام شده است.
![Wgthas appb Page 462-1.png](https://pool.hesperian.org/w/images/thumb/b/be/Wgthas_appb_Page_462-1.png/220px-Wgthas_appb_Page_462-1.png)
تا زمانی که یک مادۀ کیمیاوی از نظر اثرات صحی (حاد و مزمن)، طرز تأثیر آن بر محیط زیست و نحوۀ تعامل آن با سایر مواد کیمیاوی مورد مطالعه قرار نگیرد، باید آن را خطرناک بدانیم. بسیاری مردم بر این باور اند که برای مواد کیمیاوی منصفانه نیست که آنها را خطرناک بگوییم تا این که بی خطر بودن آن ثابت شود. اما ما میگوییم برای مردم، کارگران و خانوادههای آنها منصفانه نیست که با آن مواد کیمیاویای کار کنند که بی خطر بودن آنها قطعاً ثابت نشده باشد. اگر نمیتوانید معلوماتی در مورد یک مادۀ کیمیاوی پیدا کنید آن را خطرناک تلقی کنید و خود را از تماس با آن محافظت کنید (مراجعه شود به فصل :8 خطرات کیمیاوی, فصل :17 تهویه و فصل :18 تجهیزات محافظت شخصی).
ین چارتها شامل معلوماتی در مورد چگونگی آلودگی محیط زیست توسط مواد کیمیاوی و آسیب رساندن به صحت افراد در خارج فابریکه نمیباشند. اغلب ما چندین بار در معرض مواد کیمیاوی خطرناک قرار میگیریم: ابتدا در داخل فابریکه و سپس بازهم از طریق هوای آلوده، آب آلوده و خاک آلوده در جوامع یا محلات خود. اگر از دفع ایمن زبالههای کیمیاوی آگاهی ندارید، فرض کنید که این کار انجام نمیشود. برای معلومات در مورد دفع خوب و نحوۀ سازماندهی در برابر آلودگی ناشی از کارخانجات به فصل :33 آلودگی ناشی از کارخانجات مراجعه کنید. این چارتها فقط شامل حدود 100مادۀ کیمیاوی معمول مورد استفاده در کارخانجات تولید کفش، البسه و مواد الکترونیک اند. تعداد بسیار زیادی از آنها استفاده میشوند که نمیشود همه را لست نمود. ما مخلوطهای مواد کیمیاوی را در نظر نگرفتیم زیرا این مخلوطها اغلب درحال تغییر اند و از یک کارخانه تا کارخانۀ دیگر و از یک برند تا برند دیگر متفاوت میباشند و ترکیبات آنها اغلب مخفی نگه داشته میشود. برای کسب معلومات در مورد یکی از مواد کیمیاوی که در این چارتها گنجانده نشده است یا برای سایر معلومات به صفحات مورد مواد کیمیاوی مورد استفاده در فابریکۀ خود بیاموزید مراجعه کنید. شما ممکن است عین مادۀ کیمیاوی را با اسمای دیگری بشناسید. فهرست اسمای کیمیاوی را در صفحۀ.
این معلومات در مورد مواد کیمیاوی از کجا آمده است؟
از هزاران مادۀ کیمیاوی درحال استفاده تعداد کمی از آنها به طور کامل مورد مطالعه قرار گرفته اند تا بدانیم چگونه وقتی که به تنهایی استفاده میشوند یا زمانی که با سایر مواد کیمیاوی ترکیب میشوند، بر صحت ما تأثیر میگذارند. تشویشهایی مانند اثرات حاد، اشتعال پذیری و نگهداری مناسب به خوبی بررسی شده اند و معلوماتی که ما در اختیار داریم اغلب دقیق و خوب است. اما درمورد اثرات بلند مدت بر سلامتی و محیط زیست آگاهی کمی داریم.
![Wgthas appb Page 463-1.png](https://pool.hesperian.org/w/images/thumb/e/ed/Wgthas_appb_Page_463-1.png/180px-Wgthas_appb_Page_463-1.png)
در تهیۀ این کتاب ما از منابع بسیاری از جمله مواد تولید شده توسط ادارههای بینالمللی که مواد کیمیاوی را طبقه بندی میکنند، سازمانهای دولتی که مواد کیمیاوی را تنظیم میکنند، سازمانهای غیرانتفاعی که برای محافظت از مردم در برابر مواد کیمیاوی کار میکنند و شرکتهای تولید کننده و فروشندۀ مواد کیمیاوی استفاده نمودیم.
معلوماتی که ما پیدا کردیم در بین همه منابع قابل اعتمادی که با آنها مشورت کردیم متفاوت بود . معلوماتی که ما در این کتاب و در این چارتها آورده ایم براساس اصول زیر در مورد زمان تشخیص خطر است.
- مضر بودن مادۀ کیمیاوی مشخص شده است. گاهی اوقات مشکلات صحی مختلف در منابع مختلف ذکر شده است. برای ایمن بودن، همه مشکلات موجود در هریکی از منابع را گنجانیده ایم.
- پائین ترین سطحی که یک مادۀ کیمیاوی باعث ضرر میشود، طورمثال، زمانی که بوی یک مادۀ کیمیاوی سطح در معرض قرار گرفتن آن را نشان میدهد، سطحی از معروض شدن که ایمن پنداشته شده است از یک کشور و یک منبع تا دیگری متفاوت است. ما وقتی سطح معروض شدن را شامل کردیم، پائینترین سطحی را انتخاب نمودیم که مرز بین سطح ایمن و غیرایمن است.
- مشخص شده باشد که این مادۀ کیمیاوی یک علت احتمالی سرطان یا مشکلات صحت باروری است. اگر یک مادۀ کیمیاوی ممکن است یا احتمالاً میتواند باعث ایجاد سرطان یا مشکلات صحت باروری شود یا اگر مشخص شود که باعث ایجاد این مشکلات در حیوانات میشود، میگوییم "ممکن است" این مشکل را ایجاد کند.
- مشخص شده باشد که این مادۀ کیمیاوی باعث سرطان یا مشکلات صحت باروی میشود. اگر هریکی از منابع گفته بود که باعث ایجاد سرطان در افراد میشود ما آن را شامل آن دسته بندی نمودیم.
پیدا کردن یک مادۀ کیمیاوی در چارت
مواد کیمیاوی و سایر مواد معرفی شده در صفحات بعدی، در فامیلها دسته بندی شده اند. این فامیلها به شما نشان میدهند که چگونه مواد کیمیاوی مشابه با یکدیگر ارتباط دارند. اگر رئیس فابریکۀ شما یک مادۀ کیمیاوی جدید ناشناخته را اضافه کرده یا جایگزین میکند، ببینید به کدام دسته تعلق دارد و آیا این مادۀ کیمیاوی جدید دارای ویژگیهای سایر مواد کیمیاوی معرفی شده در چارت است یاخیر.
فامیلهای مواد کیمیاوی به ترتیب الفبای انگلیسی آمده اند. مواد کیمیاوی داخل هر فامیل نیز به ترتیب حروف الفبا ذکر شده اند. مواد کیمیاویای که با یک عدد شروع میشوند (مانند -2بوتانول) قبل از مواد کیمیاویی آمده اند که با حروف شروع میشوند (مانند اسیتون):
1 2 3 4 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
گاهی اوقات اسمای مواد کیمیاوی بسیار شبیه به هم هستند. تفاوت ممکن است فقط چند حرف یا یک عدد باشد. اما این تفاوتهای کوچک در اسمها میتواند تفاوت بزرگی در نحوۀ عملکرد یک مادۀ کیمیاوی ایجاد کند. برای جلوگیری از سردرگمی یا اشتباه هر مادۀ کیمیاوی یک شمارۀ منحصر به فرد به نام شمارۀ CAS نیز دارد. در چارت شمارۀ CAS برای هر مادۀ کیمیاوی آمده است. تعداد کمی از مواد کیمیاوی موجود در این لست دارای شمارۀ CAS نیستند زیرا نشان دهندۀ یک دسته از مواد کیمیاوی هستند.
طورمثال، تعداد زیادی رنگهای آزو (azo dyes) موجود اند و هرکدام دارای شمارۀ CAS جداگانه هستند اما رنگهای آزو به عنوان یک دسته دارای شمارۀ CAS نیستند بنابراین شما نمیتوانید در لست آن را پیدا کنید. اگر نام کیمیاوی که میخواهید ببینید در چارت نباشد از فهرست اسمای مواد کیمیاوی درستفاده کنید. طورمثال، مادۀ کیمیاوی "کلورین سفید کننده" که برای شستشوی پتلونهای جین با اسید استفاده میشود، گاهی اوقات "کلروکس" و گاهی "سودیم هیپوکلوریت" نامیده میشود. در فهرست هر سه نام را خواهید یافت.
اگر نمیتوانید یک مادۀ کیمیاوی را پیدا کنید صفحات را در مورد منابعی که معلومات بیشتر را به شما ارائه میکنند، ببینید.
سمبولها (نمادها) چه مفهوم دارند
سمبولهای زیر در پهلوی اسم کیمیاوی در بالای چارت دیده میشوند. آنها به شما میگویند که کدام مواد کیمیاوی خطرناکتر هستند (علامتهای بیشتر و تیره تر به معنای خطر بیشتر اند). اما حتی اگر یک مادۀ کیمیاوی دارای سمبول نباشد به این معنی نیست که بیخطر است.
![]() |
این سمبول به معنی آن است که آن مادۀ کیمیاوی یا مواد در یک یا چند کشور ممنوع شده یا بزودی ممنوع میشود زیرا برای صحت افراد و محیط زیست مضر است. اگر در یک کشور ممنوع است باید درهمه کشورها ممنوع شود. |
![]() |
Tاین سمبول بدان معنی است که امکان آتش گرفتن یا منفجر شدن برای مادۀ کیمیاوی یا مواد موجود است. به مواد کیمیاوی یا مواد دیگری که ممکن است با این ماده تعامل نماید توجه داشته باشید و این ماده را از حرارت یا جرقۀ احتمالی دور نگه دارید.. |
این دو سمبول نشان میدهند که این مادۀ کیمیاوی ممکن است یا میتواند باعث مشکلات صحت باروری شود:
![]() |
زن و مرد با زمینۀ سفید و علامت سوالیه به این معنی است که در اینجا این امکان وجود دارد که باعث مشکلات صحت باروری شود |
![]() |
زن و مرد با زمینۀ سیاه به این معنی است که ثابت شده است که این مادۀ کیمیاوی باعث مشکلات صحت باروری میشود |
متن چارت توضیح میدهد که چه نوع مشکلی در صحت باروری میتواند ایجاد شود، مانند کاهش قدرت باروری در مردان، زنان یا هردو، سقط جنین و آسیب به نوزاد داخل رحم. برای کسب معلومات بیشتر در مورد مشکلات صحت باروری به مبحث "صحت جنسی و باروری"و فصل 26 مراجعه شود. این دو سمبول بدان معنی است که مادۀ کیمیاوی ممکن است ویا میتواند باعث سرطان شود
این دو سمبول بدان معنی است که مادۀ کیمیاوی ممکن است ویا میتواند باعث سرطان شود:
![]() |
حرف Cبا پس زمینۀ سفید و علامت سوالیه این معنی را میرساند که احتمال مبتلا شدن به سرطان وجود دارد. |
![]() |
حرف Cبا پس زمینۀ سرخ یا سیاه بدان معنی است که ثابت گردیده این مادۀ کیمیاوی باعث سرطان میشود. |
متن چارت نشان میدهد توضیح میدهد چی نوع سرطانهایی ممکن است یا میتواند ایجاد کند، اگر مشخص باشد.
![]() |
این سمبول این معنی را میرساند که هرگاه به این مادۀ کیمیاوی معروض شوید باعث مرگ فوری میشود. اگرچه بیشتر مواد کیمیاوی در صورت معروض شدن به دوزهای بالا یا برای مدت طولانی میتوانند باعث مرگ شوند، ما از این سمبول برای مواردی استفاده نمودیم که میتوانند شما را بلافاصله بکشند. |