Hesperian Health Guides

مديريت آفات وامراض نباتي

آفات، امراض نباتي و علف هاي هرزه تهديدات جدي عليگ محصولات زراعتي اند. كمپني هاي توليد كننده مواد كيمياوي ممكن است بگ شما پيشنهاد كنند كگ غرض مبارزه با موجودات متذكره از ادويگ آفت كش بصورت منظم استفاده نماييد. ولي اين مواد كيمياوي ممكن است بعوض اينكگ راه حل باشند، خود مشكلات زيادتري را خلق نمايند (آفت كش هاي زراعتي زهر اند زراعت پايدار بگ طبيعت كمك مينمايد تا يك تعادل در زندگي محصولات، آفات، امراض، علف هاي هرزه و كيفيت خاک حفظ گردد. اين روش را بنام مديريت طبيعي آفات يا مديريت همگ جانبۀ آفات يا Integrated Pest Management یا (IPM) ياد مينمايند. روش مديريت طبيعي آفات.

از امراض نباتي جلوگيري نموده، و در عين حال مواد كيمياوي ضرر رسان را نيز از بدن ما و محيط زيست بگ دور نگهميدارد. اين روش از ايجاد مشكلاتي مثل وابستگي بگ مواد كيمياوي و مقاومت در مقابل آفت كش ها جلوگيري ميكند. (براي گرفتن معلومات در مورد روش هاي فوري حل مشكل آفات، بگ آفت كش هاي طبيعي برضد حشرات خورنده.) حتي اگر شما بخواهيد كگ آفت كش ها را مورد استفاده قرار دهيد، باز هم مهم است تا بدانيد كگ در صورت معروض شدن كشت بگ آفت چگ مقدار ضرر ممكن است وارد شود، و آيا جانوراني كگ ازين آفات تغذيگ ميكنند مؤفق بگ هستند يانگ. بعد از آن ميتوانيد تصميم بگيريد كگ آيا آفت كش استفاده كنيد ياخير، چگ وقت استفاده كنيد و از كدام نوی آفت كش. بهترين راه كنترول و مهار نمودن آفات و امراض آنست كگ نباتات را سالم نگهداريد.

  • خاك را سالم بسازيد. اگر وضعيت خاک خوب باشد، حشرات مفيد در زمين جايگرفتگ و آفات خود بخود بصورت طبيعي كنترول ميشوند.
  • انواع مقاوم نباتات را كشت نماييد. از دهقانان ويا متخصصين امر پرسان نموده وهمان نوی بذرهايي را انتخاب كنيد كگ بصورت طبيعي در مقابل امراض وآفات مقاوم اند.
  • فاصله بين نباتات را بصورت دقيق رعايت كنيد. اگر نباتات خيلي نزديك بهم زری گردند، مقدار كافي نور آفتاب و هواي تازه بگ برگهاي نباتات نخواهد رسيد درنتيجگ آنها ضعيف شده و امراض عرض اندام ميكنند. در حالت معكوس نيز، يعني اگر فاصلگ بين آنها بيش از اندازه ضرورت باشد، علف هاي هرزه رشد نموده، خاک زودتر رطوبت را از دست ميدهد و حتي مقدار محصول نيز كم ميشود. تجربگ كنيد وپيدا كنيد كگ بهترين فاصلگ براي محصولات مختلف كدام است.
  • در زمان مناسب آن زرع كنيد. امراض وآفات نباتي غالبا بگ عوامل جوي عكس العمل نشان ميدهند، مثلا بگ بارش ابتدايي يا بگ اولين روزيكگ هوا گرم ميشود. داشتن يك مشاهده يا تجربگ از طرز رشد گياهان و صحبت با زارعين ديگر، كگ معلوماتي را راجع بگ مسايل فوق دارند، بگ شما كمك ميكند تا در مورد زمان مناسب كشت تصميم بگيريد. زری يك نبات را قبل از وقت معمول، ميتواند اين اطمينان را ايجاد كندكگ در وقت فعال شدن موسمي آفت دانگ هاي آن بقدري كلان شده باشد كگ در مقابل آن مقاوم باشند. يا برعكس تأخير در كشت محصول ميتواند سبب گردد كگ آفات زمانيكگ فعال ميگردند بخاطر نبود مواد غذائي تلف گردند و محصول از گزند آنها محفوظ بماند.
Women tending different types of plants.

جستجوي آفات

A man observes a caterpillar on a stalk of rice.
ببينيد كه حشرات چه ميكنند: آيا به محصولات ضرر ميرسانند يا به آن كمك مينمايند؟

حشرات خورنده نباتات بخشي از زراعت نورمال اند. اين حشرات تا زمانيكگ يك تعادل بين ايشان و ديگر انوای حشرات وجود داشتگ باشد ضرر كمي را متوجگ محصولات ميكنند، خصوصا آنهاييكگ از حشرات متذكره تغذيگ مي نمايند.

كشت هاي خود را منظم معاينگ كنيد. اينكار بگ شما ياد مي دهيد كگ چگ زماني بگ حشرات مفيد اجازه داده شود كگ كار خود را انجام دهند و چگ وقتي لازم است از حشره كش هاي طبيعي يا كدام روش ديگر كنترول حشرات استفاده نمائيد. وقتيكگ شما درجستجوي آفات و امراض گياهي هستيد، شرايط ذيل را ببينيد:

  • آيا قسمت هايي از گياه توسط حشره خورده ميشود؟
  • آيا ضرر در حال گسترس است؟ آيا باعث خواهد شد كگ محصول كاهش يابد؟
  • آيا حشرات مفيده بگ از بين بردن آفات كمك ميكنند؟

آيا اين حشره يك آفت است، بيضرر است يا مفيد ؟

بعضي اوقات حشراتيكگ بگ آساني بگ چشم مي آيند، همان هايي اند كگ آفات را ميخورند و سبب حفاظت نباتات ميشوند. يا بعضا نباتات خود بگ مرحلگ اي از رشد رسيده اند كگ بگ اندازه كافي قوي بوده و ميتوانند بعضي تخريبات توسط آفات را تحمل نموده و سالم بمانند.

كرم ها براي صحت خاک از اهميت بسيار برخوردار اند. زنبورها، عنكبوتها، و بيشتر حشراتيكگ در آب زندگي مي كنند ( مثلا در بين شاليزار ها)، بصورت عموم براي صحت گياهان مفيد اند و دركنترول آفات سهم بسزايي دارند. بگ عين شكل زنبورها و حشراتيكگ داراي دنبالگ طويل و تيوب مانند اند محتملا ازجملگ حشرات مفيد اند. بهتر آنست اين نوی حشرات را بگ حال خود بگذاريم تا در از بين بردن آفات زراعتي بگ ما كمك نمايند.

حشراتي را كگ در زمين مشاهده مينماييد بهتر است تحت تحقيق قرار دهيد، تا بفهميد آيا آفت اند، مفيد اند يا بيضرر ميباشند. اگر شما در مورد طبيعت آنها مطمٌن نيستيد، تعدادي از آنها را با مقداري از بقاياي گياهي در بين يك ظرف بگيريد و آنرا براي چند روز تحت مشاهده قرار دهيد. اگر حيوان تخم گذاري نموده و از آن كرم هاي كوچكي توليد شد (كگ بنام لاروا ياد ميگردد)، حشره احتمالا يك نوی آفت است. در غير آن يعني وقتي حشره بگ پرنده تحول نمود، ممكن است از حشرات مفيد باشد. عمده ترين راه هاي تخريب نباتات مكيدن شيره نبات و يا خوردن نبات توسط آفت ميباشد.

  • آفات مكنده مانند شپشها، انوای ملخها، مگسهاي سفيد، كرم هاي كوچك، حشرات فلس مانند ونيماتودا وغيره.
  • حشرات خورندۀ گياهان مثلا كرم صد پا، حلزون ( گوک بگ اصطلاح افغاني) و مگس ميوه خوار وغيره.

اگر حشره يك نوع آفت بود، چ ونه ميتوانيد از شر آن خلاص شويد؟

اگر شما ميدانيد چگونگ يك آفت بگ زراعت شما ضرر ميرساند، ميتوانيد از آفت كش طبيعي اي استفاده نماييد كگ براي همان نوی آفت تهيگ شده است (بگ صفحگ بعدي نظر بياندازيد).

وقتيكگ شما دانستيد كگ چگ وقت يك حشره پيدا ميشود و با محيط اطرافش چگ ارتباطي دارد، براي شما اين امكان پيدا ميشود كگ تا آنرا با استفاده از روش هاي فزيكي كنترول نماييد. جواب بگ اين سوالات بگ شما كمك ميكند تا بدانيد چگونگ آفات را كنترول نماييد: اين آفت از كجا آمده است؟ چگ وقت بگ محصولات ضرر ميرساند؟ آيا بگ يك شكل ظهور نموده وسپس بگ شكل ديگري تغيير مينمايد (بعنوان مثال كرم هاي صدپا يا ،Caterpillarsبتدريج تغيير شكل نموده وبگ پروانگ تبديل ميگردند)؟ آيا آفت فوق غذاي پرندگان، حشرات ديگر و يا جانوران زميني را تشكيل ميدهد؟

محلول پاشي با استفاده از آفت كش هاي طبيعي

آفت كش هاي طبيعي ميتوانند تخريب محصولات را جلوگيري كنند در حاليكگ نسبت بگ انوای كيمياوي عوارض بسيار كمتري بگ مردم و محيط زيست دارند. اينها نظر بگ مواد كيمياوي بگ آساني ساختگ شده ميتوانند و بسيار ارزانتر ميباشند.

اما حتي آفت كش هاي طبيعي بايد با دقت و احتياط استفاده گردند. هرگز بيشتر ازمقداريكگ مورد ضرورت است استفاده ننمايد. هميشگ دستهاي خود را بعد از استعمال آنها بشوييد. محصولاتي را كگ بدست مي آيند قبل از خوردن يا حتي فروختن در بازارها بشوييد. آفت كشهاي طبيعي ممكن است در بعضي از شرايط بسيار خوب جواب بدهند و در شرايط ديگري مؤثر نباشند. اگر يك نوی آن مؤثريت نداشتگ باشد، شكل ديگر آن را تجربگ كنيد.

آفت كش هاي طبيعي برضد حشرات خورنده

اين گونگ آفات معمولا توسط آفت كش هائي كنترول ميشوند كگ بوي قوياين گونگ آفات معمولا توسط آفت كش هائي كنترول ميشوند كگ بوي قوي داشتگ باشند، مثلا: فلفل (مرچ)، پياز، سير، جعفري، و برگ هاي سنبل هندي.

Garlic, pepper, and chili pepper.
  1. گياهي را كگ ميخواهيد بعنوان آفت كش استفاده كنيد جمع آوري نموده و آنرا خشك نماييد. سپس اجزاي خشك شده را بگ پودر تبديل نماييد.
  2. پودر را براي يك شب در بين آب تر كنيد (يك مشت از پودر در بين يك ليتر اب).
  3. مخلوط را از يك غربال يا تكگ تير كنيد تا ذرات جامد آن گرفتگ شود و مايع خالص بگ دست آيد.
  4. مقداري صابون ملايم (صابون جان شوئي) را بگ آن علاوه كنيد تا سبب گردد كگ محلول بگ نباتات بچسپد.
  5. محلول را توسط محلول پاش و يا جارو بگ روي نباتات بپاشانيد. بهتر است اول بصورت تجربوي محلول را روي يك يا دو نبات امتحان كنيد. اگر بنظر رسيد كگ گياه متأثر شده است در آن حالت ممكن است محلول بسيار قوي باشد. مقدار بيشتري آب بگ آن علاوه كنيد و باز امتحان نماييد تا محلول مطلوب بدست آيد.
  6. محلول پاشي را نظر بگ ضرورت تكرار نماييد، همچنان بعد از هر بارش.

آفت كشهاي طبيعي برضد حشرات مكنده

اين نوی حشرات با پوشش توسط با صابون ملايم يا روغن كگ اعضاي مكنده و تنفس كنندۀ آنها را بند مينمايد از بين ميروند. پاشاندن محلول صابون آب يا آب با روغن نباتي بالاي نباتات ميتواند سبب كشتن اين آفات گردد. از مواد پاک كننده قوي (مثلا پودر رختشويي) و صابون قوي استفاده نكنيد زيرا سبب صدمگ زدن بگ گياهان، خاک وحشرات مفيده ميشوند.

دي ر انواع آفت كشهاي طبيعي

ادرار را در حاليكگ با آب رقيق شده باشد بالاي گياهان بپاشيد تا آفات را بكشد. يك گيلاس از ادرار را با ده گيلاس آب مخلوط نماييد. اين محلول را براي ده روز دربين يك ظرف سربستگ بگذاريد و بعد از آن محلول را استفاده نماييد.

تنباكو قدرت كشتن تعداد زيادي از آفات را دارد. يك گيلاس برگ تنباكو يا بيخ سگرت را با پنچ ليتر آب يكجا نموده و آنرا بجوشانيد. برگها را از محلول بيرون نموده و مقداري آب صابون ملايم نيز بگ آن علاوه كنيد، بعدا اين مايع را مي توانيد بالاي نباتات بپاشيد. از تنباكو براي دوا پاشي بالاي كچالو، بادنجان رومي، فلفل و بادنجان سياه استفاده نكنيد. زيرا بعوض اينكگ آفات را ازبين ببرد، بخود گياهان فوق ضرر ميرساند. درنتيجگ آفات بيشتري فرصت مداخلگ را پيدا ميكنند

نكته مهم: شربت تنباكو زهر است! كوشش نمايد تا قطرات آن بگ پوست يا لباس شما تماس ننمايد. همچنان از تنفس بخارات آن در حين جوش دادن تنباكو پرهيز نماييد.

روش هاي فزيكي كنترول آفت

A bat, a bird, a frog, and a snake.
حيوانات را درهن ام فعاليت در مزرعه مشاهد كنيد: آيا آفات را ازبين ميبرند يانه؟

اه هاي مختلفي براي كنترول آفات وجود دارد و يا اينكگ شكارچيان يا پرازيت ها تشويق گردند كگ مطابق عادات و سيكل حيات خويش عمل نمايند. با دهقانان صحبت نماييد تا در مورد روش ها ايكگ استفاده ميكنند معلومات بدست آيد.

حيوانات وحشرات

تعداد زيادي از پرندگان، خفاشها، مارها و حشرات ديگر آفات را خورده و بگ گرده افشاني كمك ميكنند. شما تنها با ديدن نوعيت منقار يك پرنده و با مشاهده اينكگ در مزرعگ چگونگ عمل ميكند ميتوانيد تشخيص دهيد كگ خوراک آن چي ميباشد. براي ترساندن ودور نگهدارشتن پرندگان ايكگ محصولات را ميخورند زارعين از روشهاي مختلفي استفاده ميكنند، مثلا بعضي يك پيراهن را توسط يك چوب بگ زمين نصب ميكنند تا درهنگام وزش باد تكان بخورد، وسايلي را ميگذارند كگ صيقلي و درخشان باشد مثل زرورق، فيتگ هاي كست هاي كهنگ را استفاده ميكنند، و يا تكگ پارچگ هاي فلزات كهنگ را در محل آويزان مينمايند وغيره.

بيشتر پرندگان از پشگ ها تغذيگ ميكنند. بعضي ديگر از ميوه ها، و تعدادي هم حيوانات را نول ميزنند. با مشاهدۀ آنها در حالت خوردن، و يا ديدن بازمانده هاي غذايي شان در جايي كگ آنها شب ميخوابند يا بود وباش دارند، شما گفتگ ميتوانيد كگ آيا آنها از ميوه درختان شما تغذيگ ميكنند، يا حشرات گزنده را ميخورند و يا خوراک شان محصولات شما است.

بعضي از روش هاي فزيكي كنترول آفات

Illustration of the below: a bottle hanging from a tree limb.
سوراخ هاي خورد روي بوتل
تلك م س گير

براي مهار نمودن مگس هاي ميوه خوار، مقداري ميوه در حال فاسد شدن را در داخل يك بوتل پلاستيكي گذاشتگ و روي آن چند سوراخ بگ اندازه جسامت مگس ايجاد نماييد. اين بوتل را در همان درختيكگ ميخواهيد ازآن محافظت شود آويزان نماييد. اينكار را شش هفتگ قبل از اينكگ ميوه بگ پختگي برسد (وقتيكگ مگس ها شروی بگ تخمگذاري در بين ميوه ها مينمايند) انجام دهيد. مگس ها جذب ميوه هاي فاسد شده و داخل بوتل ميگردند، ولي از آن بيرون آمده نمي توانند.

تعداد از زنبور ها از پولن نباتات استفاده نموده و در ضمن بگ آفات حملگ مي نمايند. پرورش گل هاييكگ پولن زيادي توليد ميكنند سبب جذب اين نوی زنبورها ميگردد، كگ در نتيجگ آن حاصلات از شر آفات مصؤن ميمانند.

درختان بلند ايكگ در اطراف زمين هاي زراعتي قرار دارند ملخ ها را توقف داده و يا سبب ميگردند كگ ملخ ها از بالاي مزرعگ عبور نمايند. درختان همچنان پناه گاه مناسبي را براي حشرات مفيده فراهم ميسازند.

مورچگ ها شكارچيان قهاري اند. اگر محصولات شما توسط كرم ها يا آفات ديگر مورد هجوم قرار گرفتگ است، بر روي ساقگ نباتات آب شكر را بريزيد. مورچگ ها براي خوردن آب شكر آمده و آفات را نيز با خود خواهند برد. بسياري از حشرات پرنده تخم هاي خود را بالاي نباتات ميگذارند.

قرار دادن يك شي روشن يا چراغ بالاي سر يك سطل يا حفره پر از آب، سبب جذب اين نوی حشرات ميشود، كگ در نتيجگ بعد از تماس با آب در آن غرق ميشوند. اينكار باعث ميشود تا مشكل تخمگذاري حشرات حل گردد، حتي قبل ازينكگ آنها شروی بگ تخمگذاري نمايند

نوع كشت خود را تغيير دهيد

نباتات ايكگ در يك فاميل قرار دارند ميتوانند بگ عين آفات وامراض مبتلأ شوند. براي مثال، اگر شما كچالو را در عين زمين براي فصل هاي متمادي بكاريد، قانغوزک هاي كچالو خور در همان زمين داخل شده و در آنجا بگ توليد مثل ميپردازند. ولي اگر شما در هر سگ سال يكدفعگ محصول ديگري را كشت نماييد كگ قانغوزک ها خورده نتوانند، آنها مزرعگ را يا ترک نموده ويا خواهند مرد. نوی گياهي را كگ در سال سوم كشت مينماييد نبايد از فاميل مربوط بگ كچالو باشد، مثلا بادنجان رومي يا فلفل. در حقيقت نوی محصول بايد كاملا متفاوت باشد، بطور مثال جواري. اين عمليگ را بنام كشت دوراني محصولات ميگويند. دو طريقۀ جلوگيري از آفات وامراض نباتي آنست كگ محصولات را بصورت دوره اي كشت نموده و يا همزمان چند نوی محصول را كشت نمائيد.

كشت دوراني محصولات

دوراني نمودن كشت گياهان ( يعني تغيير نوی محصولي كگ در يك زمين خاص كشت ميشود) بگ كنترول امراض كمك مينمايد، زيرا آنها را از غذايي كگ معمولا از آن تغذيگ ميكنند محروم مي نمايد. همچنان كيفيت خاک نيز بهبود مي يابد چون گياهان جديد مواد مغذي ديگري بگ آن مي افزايند. طور مثال كشت دوراني غلگ جات در يك فصل با كشت لوبيا در فصل ديگر سبب غني تر شدن خاک ميگردند. غلگ جات قد بلند داشتگ و مواد عضوي را بگ خاک علاوه ميكنند در حاليكگ لوبيا بگ زمين نايتروجن ميدهد.

Illustration of the below: trap plants.
شير تيغك شپش ها را بخود جذب ميكنند.
شير تيغك شپش ها را بخود جذب ميكنند.
دام گياهي آفات را بخود جذب و آنها را از دي ر غله جات دور ميكنند.

انواع مختلفي از نباتات را با يكدي ر كشت نماييد

زری همزمان نباتات مختلف النوی اين امكان را بوجود مي آورد كگ حشرات مفيده جايگزين گرديده و براي آفات و امراض نباتي يافتن محصولاتي را كگ خوش دارند مشكلتر ميسازد. همچنان كشت همزمان چند نوی نبات بگ مصوونيت غذايي نيز كمك ميكند، زيرا اگر يكي نظر بگ دليلي ناكام بود، گونگ هاي ديگر حاصل داده و مورد استفاده قرار ميگيرند. زری محصولات مختلف نزديك بگ همديگر از آفات بگ طرق ذيل جلوگيري مينمايد:

  • سبزيجات و گياه هاي داروئي ايكگ بوي تند داشتگ باشند سبب دور نگهداشتن حشرات ميشوند.
  • بعضي از گلها سبب جذب شكارچياني ميشوند كگ ازين حشرات تغذيگ ميكنند.
  • تعدادي از گياهان آفات را بگ دام خود مياندازند.

اين فكر برخلاف طرزالعملي است كگ قبلا ذكر آن رفت. اگر شما گياهي را كشت نماييد كگ آفات آنرا از محصولات اصلي بيشتر خوش داشتگ باشند، درينصورت آفات بگ اين دام گياهي مشغول شده و كشت اصلي مصوون ميماند.



This page was updated:۲۸ Dec ۲۰۲۱