Hesperian Health Guides
فصل پانزدهم: حمایت از مواظبت کنندگان
ویکی-سلامتی > رهنمای صحی برای زنان دارای معلولیت > صفحات سبز
این بخش حاوی معلوماتی است در مورد دواهای مدرنی که در این کتاب از آنها نامبرده شده است. اگر بخواهید که دواهای سنتی را استفاده کنید، از یک طبیب محلی در جای که زندگی مینمایید بپرسید تا شما را برای یافتن داروهای که ممکن است برای مشکل شما مؤثر باشد، کمک نماید. داروهای عنعنوی از یک محل تا محل دیگر بسیار فرق مینماید، بنا ًء یک دارو یا درمان محلی که در یک منطقه استفاده می شود، ممکن در جای دیگر موجود نبوده ویا مؤثریت نداشته باشد.
Contents
- ۱ چگونه از دواها بصورت مصوون استفاده شود
- ۱.۱ دواها را صرف زمانی استفاده کنید که واقعا به آن ضرورت باشد
- ۱.۲ دورۀ مکمل یک دوا را بگیرید
- ۱.۳ مقدار بسیار زیاد نگیرید
- ۱.۴ علایم مشکلات را بشناسید و متوجه آن باشید
- ۱.۵ تا اندازۀ که میتوانید در مورد هر دوا بیاموزید
- ۱.۶ دواهای خوراکی (تابلیت، کپسول) اکثراً مصوونتر از دواهای زرقی هستند
- ۱.۷ مستحضراتی که یک نوع دوا دارند نسبت به آنهای که ترکیب چند دوا را دارند، مصوونتر میباشند
- ۲ گرفتن دواهای دیگر یکجا با دواهای که برای معلولیت خود میگیرید
- ۳ حساسیت (Allergy)
- ۴ اسم دواها
- ۵ چقدر دوا گرفته شود
- ۶ اشکال دوائی
- ۷ انواع دواها
چگونه از دواها بصورت مصوون استفاده شود
دواها را صرف زمانی استفاده کنید که واقعا به آن ضرورت باشد
بسیاری مردم به این عقیده اند که اگر وقتی مریض باشند دوا نگیرند، خوب نخواهند شد. این واقعیت ندارد. بعضی مشکلات، مانند سرماخوردگی (ریزش) با استراحت در مدت چند روز شفایاب میگردد. یک تعداد مشکلات دیگر با خوردن غذاهای خوب و نوشیدن آب پاک رفع میگردد. به کارکنان صحی که همیشه میخواهد شما دواهای زیاد و مختلف را بگیرید، کاملا اعتماد ننمایید.
دورۀ مکمل یک دوا را بگیرید
حتی اگر شروع به بهبود نمایید، بازهم به گرفتن دوا ادامه دهید تا دور توصیه شده مکمل گردد. بعضی اوقات اگر یک دور مکمل دوا گرفته نشود، امکان دارد مرض برگشت نماید. حتی ممکن است سبب مقاومت مرض در مقابل دوا شود، یعنی در آینده ممکن است دواها برای تداوی این مرض مؤثر نباشند.
مقدار بسیار زیاد نگیرید
خوردن بیشتر از اندازۀ توصیه شده سبب سرعت علاج شما نمیشود و ممکن است حتی بیماری شما را بیشتر سازد.
علایم مشکلات را بشناسید و متوجه آن باشید
بعضی دواها عوارض جانبی مضر داشته ویا سبب واکنشهای حساسیتی میشوند که میتواند بسیار خطرناک باشد.
تا اندازۀ که میتوانید در مورد هر دوا بیاموزید
از یک کارکن صحی ویا یک فارمسیست در مورد دواهای که میگیرید ویا دواهای که ضرورت دارید، بپرسید. همچنان شما می توانید معلومات را در صفحات سبز در این کتاب و دیگر کتابهای این ناشر (مانند کتاب آنجا که زنان داکتر ندارند و کتاب آنجا که داکتر نیست)، پیدا کنید.
دواهای خوراکی (تابلیت، کپسول) اکثراً مصوونتر از دواهای زرقی هستند
در این کتاب، ما دواهای خوراکی را پیشنهاد مینماییم. تنها در صورتی که از طریق خوراکی استفاده شده نتوانند، ما در مورد دواهای که باید زرق شوند، معلومات میدهیم. اگر به یک دوای زرقی ضرورت دارید، یک کارکن صحی را ملاقات نمایید.
مستحضراتی که یک نوع دوا دارند نسبت به آنهای که ترکیب چند دوا را دارند، مصوونتر میباشند
مگر بعضی دواها، بخصوص دواهای که برای اچ آی وی / ایدز استفاده میشود، درصورتی که بصورت ترکیبی باشند گرفتن آنها آسانتر است.
نكته مهم:
- در صورت امکان دوا را در حالت ایستاده ویا در حالتی که راست نشسته اید بگیرید. همچنان کوشش کنید هردفعۀ که دوا را میگیرید، یک گیلاس آب بنوشید.
- هرگاه استفراغ نمودید و دوا را در مواد استفراغی ببینید، ضرورت خواهید داشت که دوا را دوباره بگیرید.
- اگر در ظرف 3ساعت بعد از گرفتن تابلیتهای جلوگیری از حمل استفراغ نمایید، یک تابلیت دیگر بگیرید تا مطمئن باشید که حامله نخواهید شد.
گرفتن دواهای دیگر یکجا با دواهای که برای معلولیت خود میگیرید
هرگاه برای معلولیت خود بصورت منظم دوا میگیرید، ممکن است با دواهای دیگری که در این کتاب آمده است بخوبی ترکیب شده نتواند. دیگر دواها ممکن است سبب شوند که دواهای که برای معلولیت میگیرید، بدرستی عمل نکنند. طورمثال، اگر شما برای مرگی دوای فینی-توئین را میگیرید، نباید از تابلیت جلوگیری از حاملگی که حاوی استروجن باشند استفاده کنید، زیرا اختلاجات را شدیدتر میسازد. با یک کارکن صحی با تجربه ویا با یک فارمسیست صحبت نمایید تا دریابید که آیا دواهای که بصورت منظم میگیرید با یکی از دواهای که باید بگیرید، اثر متقابل دارد، در صورتی که تداخل داشته باشد، آیا کدام دوای دیگری وجود دارد که بتوانید در عوض بگیرید.
خوشبختانه، همه دواهای که در این کتاب لست آن موجود است اثر متقابل ایجاد نمینمایند. برای تعداد کم دواهای که اثر متقابل دارند، میتوانید معلومات را برای هردوا تحت عنوان "اثرمتقابل با دیگر دواها" پیدا کرده میتوانید، با این سمبول:
حساسیت (Allergy)
بعضی افراد به دواهای معینی حساسیت دارند. وقتی یک نفر دوائی را بگیرد که به آن حساسیت دارد، بدن وی واکنش نشان میدهد. واکنش میتواند ناراحت کننده باشد (مانند: بخارات جلدی، خارش جلد و چشمها، ورم لبها و روی، تنفس صدادار) ویا ممکن است بسیار شدید بوده و زندگی آن شخص را به خطر مواجه سازد (مانند: جلدسرد، رنگ پریده و عرق دار، نبض ویا ضربان قلب سریع و ضعیف، مشکلات تنفسی، سقوط فشار خون ویا از دست دادن شعور).
هرگاه یک شخص بطرف شاک الرژیک برود، ضرورت فوری به کمک طبی خواهد داشت. برایش اپی-نفرین بدهید.
دواهای را که به آن حساسیت دارید و همچنان دواهای را که از عین فامیل دوائی هستند، نگیرید. (جهت معلومات بیشتر در مورد فامیلهای دواهای انتیبیوتیک،دیده شود).
اسم دواها
دواها اکثراً دو اسم دارند. اسم جنریک (و اسم علمی) که در تمام جهان یک چیز است و تفاوت ندارد. بعضی کمپنیهای دواسازی به هر دوائی که میسازند یک نام مشخص کننده کمپنی خود را میدهند. عین دوا اگر توسط 2کمپنی متفاوت ساخته شود، دو اسم متفاوت خواهد داشت. در این کتاب ما اسمای جنریک (علمی) دواها را بکار میبریم. هرگاه اسمای جنریک دواها یک چیز باشد، شما میتوانید یکی را بجای دیگری تعویض نمایید. عین دوا به نامهای مختلف میتواند قیمتهای متفاوت داشته باشد، تولید بعضی کمپنیها کمتر از دیگران است.
چقدر دوا گرفته شود
بیشتر تابلیتها، کپسولها، دواهای استعمالی و زرقیها به گرام (g) ،ملی گرام (mg) ،میکروگرام (mcg) ویا واحد (units) اندازه میشوند:
عضی دواها مانند دواهای جلوگیری از حاملگی به میکروگرام (mcg) اندازهگیری میشوند:
ک تعداد دواهای زرقی ممکن است به واحد (unit = U) ویا واحد بینالمللی (IU) اندازهگیری شوند.
اشکال دوائی
دواها به اشکال مختلف میآیند و در این کتاب ما از تصاویر استفاده مینماییم تا نشان داده شود که دوا چگونه باید خورده شود:
اکثراً، بهتر است دوا از طریق دهن گرفته شود تا از خطرات زرقیات جلوگیری شده باشد. اما درحالات عاجل دواهای زرقی بهتر خواهد بود، زیرا بزودی تأثیر مینماید.
خطر! وقتی یک خانم حامله یا خانمی که طفل را از پستان خود شیر میدهد ضرورت به توجه خاص داشته باشد، این تصاویر با کلمۀ خطر! ظاهر میشود.
انواع دواها
چندین نوع مختلف دواها در این کتاب لست شده است. یک گروپ از این دواها که انتیبیوتیکها میباشند، منحیث یک گروپ عمومی به توضیح ضرورت دارند.
انتیبیوتیکها
انتیبیوتیکها جهت مجادله با انتانات که از میکروبها بوجود میایند، استفاده میشوند. انتیبیوتیکها امراضی را که از سبب ویروسها بوجود میآیند مانند سرماخوردگی، التهاب جگر (هیپاتیت) ویا اچ آی وی / ایدز را معالجه کرده نمیتوانند. انتیبیوتیکهای که تأثیرات مشابه دارند از یک فامیل دوائی گفته میشوند. انتی-بیوتیکهای یک فامیل اغلب میتوانند عین مشکلات را تداوی کنند. لذا اگر نتوانید یک نوع انتی-بیوتیک را پیدا کنید، یک نوع دیگر آن از عین فامیل میتواند بجایش استفاده شود. اگر شما به مقابل یک انتی بیوتیک حساسیت داشته باشید، امکان دارد به دیگر انتی-بیوتیکهای عین فامیل نیز حساسیت داشته باشید، لذا هیچ انتی-بیوتیک را از همان فامیل استفاده ننمایید.
در اینجا لست بعضی فامیلهای انتی-بیوتیکها آمده است:
پنیسیلینها: اموکسیسیلین، امپیسیلین، بنزاتینپنسیلین، بنزایلپنسیلین، دایکلوکزاسیلین، پروکائینپنسیلین و دیگران.
مکرولیدها: ازیترومایسین، اریترومایسین و دیگرمستحضرات.
تتراسیکلینها: دوکسیسیکلین، تتراسیکلین.
سلفامیدها: سلفامتوکسازول (بخشی از کوتریموکسازول) و دیگر مستحضرات.
امینوگلیکوزیدها: جنتامیسین، سترپتومیسین و دیگران.
سفالوسپورینها: سفیکسیم، سفالکسین و دیگران انتیبیوتیکها زیاد استفاده میشوند. تنها زمانی که ضروری باشد انتیبیوتیکها را بشکل مصوون آن بکار برید.