دواها برای مرض ایدز – دواها برای تداوی انتیریترووایرل

ویکی-سلامتی > رهنمای صحی برای زنان دارای معلولیت > صفحات سبز > دواها برای مرض ایدز – دواها برای تداوی انتیریترووایرل

در این فصل:

 

در این فصل:

دواهای که برای تداوی مرض ایدز استتتفاده میشتتوند بنام دواهای انتی ریترووایرل یا (ARVs) یاد میشتتوند. این دواها کمک می نمایند تا یک شخص مصاب مرض ایدز طولانیتر و صحتمندتر زندگی نماید. گرفتن ترکیب اقلا 3 دوا، بنام تداوی انتیریترووایرل یا ART گفته میشتتتود. در این فصتتتل میتوانید در مورد بعضتتتی ترکیبهای دوائی معمول برای ART معلومات کستتتب نمایید. به جدول دواهای جداگانه در ببینید تا دریابید که آیا کدام تداخل دوائی با دواهای که بصتتتتورت منظم برای معلولیت خود میگیرید و دواهای تداوی مرض ایدز موجود است یاخیر.

مواظبت از ا آی وی و برنامۀ تداوی انتیریترووایرل - ART

اچ آی وی / ایدز یک مرض مغلق است که تمام اجزای بدن را مصاب میسازد. بزودی بعد از دریافت تست مثبت اچ آی وی، کوشش نمایید تا برنامۀ مواظبت از اچ آی وی را پیدا کنید، جائی که کارکن صحی آموزش دیده موجود بوده و میتواند بصورت منظم شتتما را معاینه نموده و به شتتما کمک مینماید تا صتتحتمند بمانید. برنامۀ مواظبت از اچ آی وی میتوانند برای وقایه از اچ آی وی دوا داده و همچنان مشتورهدهی و ستایر حمایتها را برای شتما فراهم آورد. آنها میتوانند در شتروع کردن تداوی ضتدویروس یا ART به شتتما کمک نمایند، هرنوع عوارض جانبی را تداوی کنند و اگر تداوی ضتتدویروستتی یا ART برای شتتما مؤثر نباشتتد، میتوانند آن را تغییر دهند. دریافت دوا از مراکز مواظبت از مریضان اچ آی وی نسبت به کلینیکهای شخصی بیشتر قابل اعتماد و رایگان (یا بسیار ارزان) میباشد.

چه وقت به تداوی ضد ویروسی یا ART ضرورت است؟

افراد منتن با اچ آی وی که هنوز سیستم معافیت آنها صحتمند است ضرورت به تداوی ضد ویروسی یا ART ندارند. تنها افرادی که تست اچ آی وی آنها مثبت بوده و علایم مرض ایدز را نشان میدهند ویا آنهایی که سیستم معافیتی بدن شان بخوبی کار نمیکند، به تداوی ضتتد ویروستتی یا ART ضتترورت خواهند داشتتت. یک معاینه خون بنام شتتمارش CD4 میتواند نشتتان بدهد که تا چه اندازه کار سیستم معافیت بدن خوب است. اگر این تست موجود باشد و سطح CD4 شما کمتر از 200 باشد، شما و کارکن صحی شما میتوانید تصمیم بگیرید که چه زمانی تداوی ضدویروس اچ آی وی یا ART را شروع کنید.

====قبل از شکککروع تداوی ضکککد ویرون ا آی وی یا ART، با اهمیت اسکککت که با کارکن صکککحی خود روی موارد ذیل بحث نمایید:====آ

• یا قبلا کدام تداوی ضد ویروسی یا ART را گرفته اید؟ این موضوع روی نوع دوای که حالا خواهید گرفت تأثیر دارد.
• آیا کدام مریضتتی یا شتترایط دیگری دارید، مثلا: توبرکلوز (مرض ستتل)، انتانات وخیم ویا تب؟ ضتترورت خواهد بود تا ابتدا اینها تداوی گردند.
• مزایا، خطرات و عوارض جانبی احتمالی تداوی ضتد ویروس اچ آی وی یا ART چه خواهد بود؟ کوشتش کنید با افرادی که قبلا تحت تداوی ART قرار دارند و همچنان با کارمند صحی خود صحبت کنید.
• آیا آمادگی دارید که هر روزه در یک زمان معین دوا بگیرید؟ برای مؤثر بودن تداوی ضتتد ویروستتی یا ART این موضتتوع بسیار با اهمیت است.
• آیا حمایت یک شتتتخص مورد اعتماد ویا یک گروه اچ آی وی / ایدز را که بتوانید جهت کستتتب معلومات و دریافت کمک به آنها مراجعه نمایید، باخود دارید؟

مطمئن شوید که میدانید در صورت مقابل شدن به مشکل در گرفتن دواهای ART خود، به کجا مراجعه نمایید تا کمک دریافت کنید.

هیچگاه خودتان تداوی را شروع نکنید. ممکن است دواهای اشتباه را بگیرید و میتواند عوارض جانبی شدید به شما داشته باشد.

هیچگاه دواهای ضتتد ویروستتی خود را با فرد دیگری شتتریک نستتازید، بشتتمول همستتر و اطفال خویش. گرفتن دواها کمتر از مقدار توصیه شده میتواند سبب عدم مؤثریت آنها گردیده، هم به شما و هم به کسی که با او دوا ها را تقسیم نموده اید، ضرر برساند.

هیچگاه دواهای ضتتتدویروس اچ آی وی را از کستتتانی که جزء برنامۀ منظور شتتتدۀ مواظبت اچ آی وی و ART نباشتتتند، نگرفته ویا خریداری ننمایید

ترکیبات دواهای انتیریترووایرل (رژیم های ART)

دواهای ضد ویروس اچ آی وی تنها زمانی مؤثر اند که بصورت ترکیب اقلا 3 دوا (رژیم تداوی) استفاده شوند. ما لست 4 نوع ترکیب دواها (رژیم تداوی) را در آورده ایم و بعداً معلومات بیشتتری در مورد هریک از دواها آمده استت. هرقدر که در مورد اچ آی وی و این که چگونه پیشتتترفت آن بطی ستتتاخته شتتتود بیشتتتتر معلومات بدستتتت آید، رژیمهای تداوی تغییر خواهد یافت. از کارکن صحی بپرسید که در مملکت و محل زندگی شما کدام نوع دواها موجود است و بهترین مؤثریت را دارند.

گرفتن 4 رژیم تداوی جدول صفحۀ بعدی آسانتر است. اینها میتوانند با یا بدون غذا خورده شوند. اینها همچنان در بیشتر جاها موجود بوده و کمترین قیمتها را دارند. بعضتتتتتی از ترکیبات (هر 3 دوا و گاهی 2 دوا از 3 نوع) در یک تابلیت موجود بوده و بنام "ترکیب دواها با مقدار معین" یاد میشود.

چگونه تداوی انتیریترووایرل یا ART گرفته شود

• هرنوع ترکیب دوائی را که استفاده میکنید، هر 3 دوا را هر روزه در یک زمان معین بگیرید.
• هرگاه ضتترورت باشتتد که دواها 2 دفعه در روز گرفته شتتوند، باید 12ستتاعت فاصتتله بین دو دوز دوا موجود باشتتد. طور مثال، هرگاه دوز صبحانه را ساعت 6:00 صبح میگیرید، باید دوز بعدی را ساعت 6:00 شام بگیرید. اگر بیشتر از 12 ساعت بین دوزهای دوا فاصله ایجاد شود، برای چند ساعت مقدار بسیار کم دوا در بدن شما موجود خواهد بود که ممکن است سبب مقاومت ویروسها در مقابل دوا شود.
• هرگاه فراموش نمایید که یک دوز دوا را به وقت معین بگیرید، کوشتتتتش کنید در جریان 5 ستتتتاعت دوا را بخورید. هرگاه بیشتر از 5 ساعت دیر شود، تا زمان معین دوز بعدی انتظار بکشید.
• بدون مشورۀ کارکن صحی هیچ یک از دواهای شامل رژیم تداوی ART را ترک ننمایید. تا دیده شود که آیا گرفتن یکی از دواها ترک شود یا استفاده از همه دواهای رژیم یک دفعه ترک گردند.

عوارض جانبی تداوی انتیریترووایرل یا ART

رژیمهای ARTبه بستتتتتتیاری افراد کمک نموده تا طولانیتر و صتتتتتتحتمندتر زندگی نمایند. اما مانند بستتتتتتیاری دواها، دواهای ضتتتدریترووایرل نیز عوارض جانبی دارند. بستتتیاری افراد درمییابند که همزمان با عادت نمودن بدن به دواها، عوارض جانبی کمتر شده و ممکن کاملا از بین بروند. بعضی عوارض جانبی معمول دواهای ART شامل اسهال، خستگی، سردردی و مشکلات معده مانند دلبدی، استفراغ، درد معده ویا نفهمیدن مزۀ غذا میباشد. حتی اگر احساس خرابی داشته باشید بازهم گرفتن تمام دواها را ادامه دهید تا زمانی که کارکن صحی شما به شما بگوید که رژیم تداوی را تغییر داده و یا توقف دهید.

بعضی عوارض جانبی علایمی اند که ضرورت تغییر دادن دوا را نشان میدهند. عوارض جانبی وخیم شامل کرختی ویا احساس ستتتوزنک زدن در دستتتتها و پاها، تب، بخارات جلدی، زردی چشتتتمها، خستتتتگی با نفس کوتاهی، کمخونی و دیگر مشتتتکلات خون و مشکلات جگر میباشند. هرگاه عوارض جانبی وخیم را داشته باشید، فوراً به کارکن صحی مراجعه نمایید.

نكته مهم: دیده شده که بعضی دواهای شامل ARTعوارض جانبی شدیدتری نسبت به دیگر دواها دارند. یکی از اینها (d4T) stavudine است. سازمان صحی جهان (WHO) توصیه مینماید که رژیمهای تداوی شامل d4T به آهستگی از تداوی خارج شوند. در بسیاری ممالک، افراد دارای مرض ایدز بیش از این دوای stavudine (d4T) را نمیگیرند. در بعضتتی ممالک دیگر همیشتته این کار ممکن نیست زیرا دواهای دیگری موجود نیست ویا اگر موجود باشد بسیار قیمت است. اگر مرض ایدز داشته باشید و میخواهید که دواهای ART را بگیرید، با کارکن صتحی متخصتص و با تجربه در مورد اچ آی وی / ایدز موجود در جامعۀ خود صتحبت نمایید تا دیده شتود که آیا دواهای دیگری موجود است یا خیر.

دواهای ا آی وی ایدز

Pregnant women need to take special care

اخطار!

ایفاوایرنز (efavirenz) (EFV, EFZ, Sustiva)

ایفاوایرنز یک دوای انتیرترووایرل (ARV) استتتتتتت کته در ترکیتب بتا دیگر دواهتای ARV برای تتداوی مرض ایدز استفاده میشود

عوارض جانبی

ایفتاوایرنز ممکن استتتتتتتتت ستتتتتتبتب گنستتتتتتیتتت، گیچ بودن، تغییر در ستتتتتتلوک و دیتتدن خوابهای عجیب شتتتود، مگر این عوارض اکثر بعد از چنتد هفتته از بین میرونتد. اگر این عوارض از بین نرفت، با کارکن صتتتتتحی مشتتتتتوره نمایید. هرگاه زردی چشتتمها ویا گنستتیت شتتدید دیده شتتود، فوراً به جستجوی کمک شوید.

اشکککککال دوائی:

کپستتتولهای 100، 50 و 200 ملی گرام mg
تابلیتهای 600 ملی گرام
شتتربت های 150 ملی گرام در 5 ملی لیتر

چگونه استفاده شود:

مقدار600 ملی گرام از طریق دهن، یک دفعه در روز.

اثرات متقابل با دیگر دواها:

با ریفامپسککککککین: مؤثریت ایفاوایرنز کاهش مییابد. ممکن است ضرورت باشد تا دوزهای بلندتر دوا را بگیرید (800 ملی گرام به عوض 600 ملی گرام).

اخطار

زنان در 3 ماه اول حاملگی نباید دوای ایفاوایرنز را بگیرند. ممکن ستتتتتتبب ستتتتوء تشتتتتکلات ولادی شتتتتود. خانمهای که ایفتتتاوایرنز میگیرنتتتد برای جلوگیری از حامله شدن باید یک روش قابل اعتماد تنظیم خانواده را استفاده کنند.

لامیووداین Lamivudine (3TC, Epivir)

لامیووداین یک دوای انتیرترووایرل (ARV) استتتتت کته در ترکیتب بتا دیگر دواهتای ARV برای تتداوی مرض ایدز استفاده میشود.

اشکککککال دوائی:

تابلیتهای 150 ملی گرام
شتتتتربت های 50 ملی گرام در 5 ملی لیتر

چگونه استفاده شود:

مقتتدار 150 ملی گرام از طریق دهن، 2دفعتته در روز.

نویراپین nevirapine (NVP, Viramune)

نویراپین یک دوای انتیرترووایرل (ARV) استتتتتتت کته در ترکیتب بتا دیگر دواهتای ARV برای تتداوی مرض ایتدز استتتتتتتفتاده میشتتتتتتود. نویراپین (NVP) همچنان در زمان حاملگی و ولادت برای جلوگیری از انتقال اچ آی وی از مادر به طفل، استتتتتتتفاده می شود.

عوارض جانبی

هرگتاه زردی چشتتتتتتمهتا، بختارات جلدی، تب، خستتتتتتگی با نفس کوتاهی، کم اشتتتتتتهائی دیده شود، فوراً به جستجوی کمک شوید.

اشکککککال دوائی:

تابلیتهای 200 ملی گرام
شتتتتربت های 50 ملی گرام در 5 ملی لیتر

چگونه استفاده شود:

برای کاهش عوارض جانبی در آغاز تداوی با NVP در رژیم ART برای 2 هفته نصتتتتتتف دوز روزانه – یعنی 200 ملی گرام یکدفعه در روز داده شتتتود. بعد از 2 هفتتته، 200 ملی گرام، 2 دفعتته در روز داده شود.

اثرات متقابل با دیگر دواها:

با ریفامپسین: مؤثریت نویراپین را کاهش می دهد.

Pregnant women need to take special care

اخطار!

استاوودین stavudine (d4T, Zerit)

استتتتاوودین یک دوای انتیرترووایرل (ARV) استتت کته در ترکیتب بتا دیگر دواهتای ARV برای تتداوی مرض ایدز استفاده میشود.

عوارض جانبی

مورمور کردن، بی حستتتتتتی ویتتا احستتاس ستتوزنک زدن دستتتها و پاها. در صتتورت دلبدی، استتفراغ، درد شتدید بطنی، خستتگی همراه با نفس کوتتتتاهی، تغییر در وزن بتتتدن- عتتتاجتتتل بتتته جستجوی کمک شوید.

اشکککککال دوائی:

کپستولهای 30 ،20 ،15 و 40 ملی گرام
پودر برای ستتتتتتتتاختن محلول خوراکی 5 ملی گرام در 5ملی لیتر

چگونه استفاده شود:

مقدار 30 ملی گرام، 2دفعه در روز.

اخطار

زنان حامله و خانمهای ستتتتتتنگین وزن در صتتتورتی که دوای دیگری موجود باشتتتد از استتتاوودین استتتفاده نکنند. چون استتتاوودین میتواند ستتبب عوارض جانبی شتتدید شتتود، سازمان صحی جهان توصیه مینماید تا این دوا به آهستتتتتتتگی از رژیمهای تداوی خارج ساخته شود.

زایدوودین zidovudine (AZT, ZDV, Azidothymidine, Retrovir)

زایدوودین یک دوای انتی رترووایرل (ARV) استتت کته در ترکیتب بتا دیگر دواهتای ARV برای تتداوی مرض ایدز استفاده میشود. همچنان از این دوا برای جلوگیری از انتقال اچ آی وی از مادر به طفل در زمان حاملگی و ولادت استفاده میشود.

عوارض جانبی

ماندگی همراه با نفس کوتاهی. در صتتتتتتورت خاثف شتتتتتتتدن جلد ویا بروز دیگر علایم کمخونی فوراً به جستجوی کمک طبی شوید.

اشکککککال دوائی:

کپستتولهای 100 و 250 ملی گرام
تابلیت های 300 ملی گرام

ویال های 20 ملی لیتره برای زرقیات وریدی حاوی 10 ملی گرام در یک ملی لیتر.

چگونه استفاده شود:

: مقتتدار 300 ملی گرام از طریق دهن، 2 دفعتته در روز.

اثرات متقابل با دیگر دواها:

با داپسون: ممکن است سبب کمخونی شود.
با والپوریک اسککککککید: ستتتتتتطح زایدوودین را در بدن افزایش داده و ممکن سبب دلبدی، استفراغ و خستگی شود.
با ریفامپسککککین: ممکن استتتتت مؤثریت زایدوودین را کاهش دهد.