روشهای هورمونی تنظیم خانواده

ویکی-سلامتی > رهنمای صحی برای زنان دارای معلولیت > فصل نهم9: تنظیم خانواده > روشهای هورمونی تنظیم خانواده

در این فصل:

 

در این فصل:

هورمونها مواد کیمیاوی اند که بدن بصورت طبیعی آنها را میسازد. هورمونها بسیاری اعضای وجود خانمها را نظم میبخشند، بشمول خونریزی ماهوار و توانائی حامله شدن. این پروسه برای برای خانمهای معلول و غیرمعلول تفاوت ندارد. روشهای هورمونی تنظیم خانواده با توقف دادن تخمه گذاری توسط تخمدانها، از حاملگی جلوگیری بعمل میآورند. روشهای هورمونی شما را در مقابل انتانات مقاربتی و اچ آی وی / ایدز وقایه نمیکنند.

در حالات ذیل نباید از روشهای هورمونی استفاده کنید:

• داشتن سرطان پستان.
• در صورتی که حامله باشید.
• خونریزی ماهوار بسیار شدید داشته ویا خونریزی ماهوار که بیشتر از 8 روز دوام کند.

روش های هورمونی اینها اند:

• تابلیتهای جلوگیری که خانم هر روز آنرا میگیرد.
• زرقیها، که هر چند ماه تطبیق میگردند.
• غرسیها، که زیرجلد بازوی خانم گذاشته شده و برای چند سال دوام میکنند.

بیشتر تابلیتهای جلوگیری و بعضی زرقیات دارای 2 نوع هورمون مشابه به هورمونهای طبیعی زنانه میباشند. این هورمونها بنامهای استروجن (اتینیل سترادیول) و پروجستین (لیوونورجسترل) یاد میشوند. غرسیها، بعضی تابلیتهای جلوگیری و بعضی زرقیها، تنها دارای پروجستین میباشند.

هنوز هم روشهای جدید هورمونی اختراع شده میرود. بعضی روشهای جدیدتر عبارت از پلاسترها یا Patch های جلوگیری کننده از حمل، حلقههای که روی عنق رحم قرار میگیرند و ک وسیلۀ داخل رحمی هورمونی میباشند.

عوارض جانبی
روشهای هورمونی گاهی دارای عوارض جانبی می باشند. این عوارض خطرناک نیستند، مگر اغلب ناراحت کننده میباشند. روشهای هورمونی سبب عوارض ذیل در خانم شده میتوانند:

دلبدی	سردردی	تورم پستان ها	وزن گرفتن	تغییر در خونریزی ماهوار

این اثرات اکثرا بعد از چند ماه برطرف میگردند. هرگاه برطرف نگردند، خانم میتواند یک روش دیگر تنظیم خانواده را امتحان نماید.

تابلیتهای جلوگیری از حمل (روشهای خوراکی جلوگیری از حمل)

هرگاه تصمیم بگیرید که از تابلیتهای جلوگیری از حمل استفاده کنید، باید از نوع Low-dose آن استفاده کنید که در آن مقدار هورمونها کمتر است. این یعنی تابلیتها باید دارای 35میکروگرام ویا کمتر استروجن و 1ملی گرام یا کمتر پروجستین داشته باشند. تابلیتهای را که حاوی بیشتر از 50 میکروگرام استروجن اند استفاده نکنید. کمپنیهای مختلف تابلیتهای جلوگیری را به نامهای مختلف تولید مینمایند.

گرفتن تابلیت جلوگیری کننده از حاملگی هر روز در عین وقت یکی از مؤثرترین طریقههای اجتناب از حاملگی میباشد. حتی اگر گرفتن یک تابلیت جلوگیری را فراموش نمایید، چانس حامله شدن شما افزایش مییابد. منحیث یک قانون، خانمهای که از تابلیتهای جلوگیری استفاه میکنند، خونریزی ماهوار کمتری دارند. این یک خوبی دیگر تابلیتهای جلوگیری بخصوص برای خانمهای که در رسیدگی به خونریزی ماهوار خود مشکل دارند، بوده میتواند. هرگاه در بلع تابلیتها مشکل داشته باشید، میتوانید آنها را در آب ویا مایع دیگری میده کرده و توسط یک لوله (نی یا تیوب) بنوشید.

تابلیتهای جلوگیری در پاکتهای 21 یا 28 دانهای هستند. شما باید اولین تابلیت پاکت را در اولین روز شروع خونریزی ماهوار بگیرید. هرگاه این کار ممکن نباشد، اولین تابلیت هرچه زودتر تا 7 روز بعد از شروع خونریزی ماهوار بگیرید. هرگاه از پاکت 21دانهای استفاده میکنید، یک تابلیت را هر روز برای 21 روز بگیرید. بعدا 7 روز انتظار کشیده و به تعقیب آن پاکت بعدی را شروع کنید. اکثرا خونریزی ماهوار شما بعد از روز بیست ویکم شروع میشود. اما حتی اگر خونریزی ماهوار شروع نشود، بعد از هفت روز استفاده از پاکت جدید را شروع کنید. هرگاه از پاکتهای 28 دانهای استفاده میکنید، یک تابلیت روزانه در عین وقت بگیرید. به مجرد خلاص شدن یک پاکت استفاده از پاکت جدید را شروع کنید.

هرگاه تا 3ساعت بعد از خوردن تابلیت استفراغ نمایید، ویا اسهال شدید داشته باشید، تابلیتهای جلوگیری به اندازه کافی در بدن شما نخواهد ماند تا مؤثریت داشته باشد. از کاندم استفاده کنید ویا تا زمانی که خوب میشوید و هر روزه برای 7 روز تابلیت گرفته باشید، مقاربت جنسی ننمایید.

تابلیتهای مختلط (استروجن و پروجسترون) در ظرف 2هفته بعد از شروع استفاده از آن تأثیر جلوگیری از حاملگی خواهد داشت، هرگاه گرفتن آن را از روز اول خونریزی ماهوار آغاز نموده باشید. تابلیتهای خالص پروجستین تا 4هفته اول بعد از شروع استفاده از حاملگی جلوگیری نخواهند کرد. لذا شما ضرورت خواهید داشت که در این مدت از کاندم ویا روش دیگر تنظیم خانواده نیز استفاده نمایید تا حامله نشوید.

خطر! هرگاه تابلیت جلوگیری میگیرید و یکی از این علایم را پیدا مینمایید، فوراً مشوره طبی بگیرید:

• درد صدری و نفس کوتاهی.
• سردردیهای شدید.
• کرختی در دستها ویا پاها
• درد شدید ویا ورم در یکپا.

اینها علایمی اند که نشان میدهند ممکن است در داخل بدن شما یک لختۀ خون بوجود آمده باشد که مانع جریان خون به ریهها، صدر، مغز ویا دستها یا پاها میشود.

زرقیهای جلوگیری کننده از حاملگی

در این روش، کارکن صحی به خانم یک هورمون را زرق میکند که از حامله شدن خانم جلوگیری مینماید. یک زرق برای 1تا 3ماه تأثیر خواهد داشت. بیشتر زرقیات تنها دارای هورمون پروجستین میباشند. دیپو-پروویرا (Depo-Provera) و نوریسترت (Noristerat) معمولترین انواع این زرقیها میباشند. استفاده از این زرقیها در زمانی که به طفل خود شیر میدهید، مصوون است، همچنان برای زنان دیگری که نباید استروجن بگیرند نیز بی خطر میباشد.

زرقیهای جلوگیری کننده بسیار مؤثر اند. زنانی که از زرقیات استفاده میکنند بسیار نادر است که حامله شوند. مزیت دیگر این روش آن است که ضرورت ندارید برای جلوگیری از حمل قبل از هر مقاربت جنسی کاری انجام دهید. و هیچکس بجز کارکن صحی مربوطه لازم نیست بداند که شما از یک روش تنظیم خانواده استفاده مینمایید. برای استفاده از این روش ضرورت خواهید داشت که هر 1تا 3ماه به کارکن صحی مراجعه نمایید تا زرق بعدی را تطبیق نماید.

بعد از گرفتن زرق اولی، ممکن است خونریزی ماهوار شما غیرمنظم شده ویا در جریان چند ماه اول لکههای خون زیادی ببینید. بعدا ممکن است هیچ خونریزی ماهوار نداشته باشید. این حالت خطرناک نمیباشد. زمانی که گرفتن زرقیهای جلوگیری از حاملگی را توقف دهید، ممکن وقت بیشتری نسبت به حالت عادی دربرگیرد (شاید الی یکسال یا بیشتر) تا حمل بگیرید. به این دلیل زرقیها زمانی یک انتخاب خوب برای شما خواهد بود که مطمئن باشید در جریان مدت یک سال بعدی یا بیشتر از آن نمیخواهید که حامله شوید.

زنان مصاب به مرگی (Epilepsy) در جریان استفاده از زرقیهای جلوگیری کننده، ممکن است اختلاجات کمتری داشته باشند.

همچنان هرگاه زرقیها را برای بیشتر از 6 ماه استفاده مینمایید، کوشش کنید که غذاهای حاوی کلسیم بیشتری بخورید، تا استخوانهای شما را قوی نگه دارد. استفاده از روش زرقی جلوگیری برای مدت طولانی ممکن است سبب ضعیف شدن استخوانهای شما گردد.

غرسیهای جلوگیری کننده از حاملگی

در این روش، یک کارکن صحی آموزش دیده تیوبهای کوچک حاوی پروجستین را زیر جلد بازوی شما جا گذاری میکند. غرسیها بعدا از حاملگی برای 3تا 5سال جلوگیری بعمل میآورند و این ارتباط به نوع غرسی دارد. غرسیهای جلوگیری باید بعد از 3تا 5سال تعیین شده، خارج ساخته شوند و بعد از آن اگر نخواهید حامله شوید، شما به غرسیهای جدید ویا یک روش دیگر برای جلوگیری از حاملگی ضرورت خواهید داشت. هرگاه قبل از مدت تعیین شده بخواهید که حامله شوید، غرسیها باید توسط یک کارکن صحی خارج ساخته شوند.

غرسیها

غرسیها در تحت جلد گذاشته می شوند...

... و توسط یک کارکن صحی آموزش دیده میتوانند خارج ساخته شوند

شما خودتان نمیتوانید غرسیها را خارج سازید. آنها فقط توسط یک کارکن صحی آموزش دیده میتوانند خارج ساخته شوند. هرگاه بخواهید از روش غرسی برای جلوگیری از حمل استفاده کنید، ابتدا مطمئن شوید که در هرزمانی میتوانید نزد کارکن صحی ای که باوی آشنائی دارید رفته و غرسیها را خارج سازید.

خانمی که از غرسیها استفاده مینماید، ضرورت نخواهد داشت برای جلوگیری از حمل قبل از مقاربت جنسی تشویش داشته ویا کاری انجام دهد. روشهای غرسی تنها حاوی پروجستین میباشند، بناء برای خانمهای که نباید هورمون استروجن بگیرند، مصوون هستند. همچنان اینها میتوانند در زمان شیردهی نیز استفاده شوند و خطری نخواهند داشت.

در جریان ماههای اول، غرسیهای جلوگیری ممکن است سبب غیرمنظم شدن خونریزی ماهوار (خونریزی در وسط سیکل) ویا افزایش روزهای خونریزی ماهوار گردند. ویا ممکن است شما هیچ خونریزی ماهوار نداشته باشید. این حالت علامۀ حاملگی ویا کدام مشکل دیگری نمیباشد. این تغییرات زمانی که بدن شما به داشتن مقدار بیشتر هورمون پروجستین عادت نمود، از بین خواهد رفت. هرگاه این خونریزی غیرمنظم سبب مشکلاتی به شما شود، یک کارکن صحی ممکن است به شما توصیه نماید که علاوه بر آن برای چند ماه از تابلیتهای جلوگیری با مقدار کم هورمون نیز استفاده کنید.

خطر! اگر روش غرسی جلوگیری از حمل را استفاده مینمایید، در صورت بروز این علایم کمک طبی بگیرید:

• موجودیت درد در بازو ، نزدیک غرسیها
• چرک، سرخی ویا خونریزی در اطراف ناحیه غرسیها
• خارج شدن غرسیها